Dom Narodne skupštine Republike Srbije je monumentalno, reprezentativno zdanje podignuto na prostoru između Trga Nikole Pašića, Kosovske, Takovske i Vlajkovićeve ulice. U neposrednoj blizini Skupštine se nalaze značajne državne institucije, Predsedništvo Republike i Skupština grada Beograda, zgrada Istorijskog muzeja Srbije, zdanje Glavne pošte i Pionirski park. Zajedno sa ovim zdanjima Narodna skupština čini jedinstvenu arhitektonsko-ambijentalnu celinu.

Na ovom mestu nekada se nalazila jedna od tri rimske nekropole, o čemu svedoče i arheološki ostaci otkriveni 1993. godine, kada su pronađeni delovi nekropole sa 13 grobova, koji pripadaju vremenu iz druge polovine drugog veka pre nove ere. Za vreme perioda pod Turcima ovde se nalazila čuvena Batal džamija, kasnije napuštena i srušena, te je u vreme kada započinju radovi ovaj prostor zapravo bio zarastao u korov. Mesto na kome je podignuta Narodna skupština nosi i poseban istorijski značaj. Naime, upravo ovde, na poljani neposredno uz pomenutu Batal džamiju i Carigradski drum, 1830. godine održana je Velika narodna skupština Srbije na kojoj su obznanjena dva značajna dokumenta – hatišerif turskog sultana Mahmuda II o pravima Srba i sultanov berat kojim se knezu Milošu Obrenoviću potvrđuje pravo naslednog kneza. Ovim dokumentima je srpski narod zapravo dobio pravo na slobodu.

Zgrada Narodne skupštine jedna je od najmonumentalnijih građevina u Beogradu. Izgrađena je u stilu akademizma, sa elementima italijanske renesanse. Centralni deo zgrade naglašen je tremom sa zabatom kojeg podupiru 4 korintska stuba. Fasade su dekorisane klasičnim elementima akademističke arhitekture koji doprinose odmerenom i elegantnom izgledu zdanja. Od prvih idejnih rešenja do završetka radova prošlo je mnogo vremena. Izgradnja Doma narodne skupštine je trajala više decenija, bila je prekidana u nekoliko navrata, a menjale su i glavne arhitekte koje su rukovodile radovima. Prve idejne nacrte je 1892. godine sačinio arhitekta Konstantin Jovanović, koji je pre toga projektovao zgradu Narodne banke i druge javne građevine, ali gradnja tada nije započeta. Nakon donošenja Ustava iz 1901. po kome je Skupština postala dvodomni parlament, Ministarstvo građevina raspisalo je novi konkurs na kom je pobedio beogradski arhitekta Jovan Ilkić. Kamen temeljac položen je tek 27. avgusta 1907. godine, u prisustvu kralja Petra Prvog Karađorđevića. U temelje zdanja, tom prilikom, ugrađena je povelja sa imenima kralja, mitropolita i glavnog arhitekte Jovana Ilkića. Radovi su prekinuti za vreme Prvog svetskog rata, a ubzo se javila i potreba za ponovnom izmenom projekta. Ujedinjenjem Srba, Hrvata i Slovenaca u zajedničku državu izmenjena je struktura predstavničkog tela, što je zahtevalo drugačiju zgradu parlamenta. Izmena projekta povrena je Pavlu Ilkiću, sinu Jovana Ilkića koji je u međuvremenu preminuo. Glavni projektant u poslednjim fazama gradnje bio je Nikola Krasnov, ruski arhitekta koji je posle Oktobarske revolucije sa grupom emigranata došao u Beograd. Upravo zahvaljujući njegovim idejnim rešenjima skupštinsko zdanje ima današnji reprezentativan i prepoznatljiv izgled. On je uglavnom zaslužan za dizajn enterijera i završne radove i detalje koji jednoj građevini daju naročit pečat – obrada prozora, vrata, štuko dekoracija, drvene lamperije, metalne dekorativne rešetke i dizajn nameštaja. Dekorativna ograda, čiji su sastavni deo bile i dve stražare sa stilizovanim fenjerima na vrhu, nalazila se oko skupštinskog zdanja do 1956. godine. Zatim je upotrebljena za ukrašavanje vile „Biljana“ na Ohridu i nalazila se u Severnoj Makedoniji sve do 2021. godine.

Skulptura „Igrali se konji vrani“, delo vajara Tome Rosandića, koja daje poseban pečat ovom monumentalnom zdanju, uz stepenišni prilaz postavljena je 1939. godine. Pored ovog dela, skuštinsko zdanje krase i radovi Petra Palavičinija, Save Šumanovića, Petra Lubarde, Nadežde Petrović, kao i 20 fresaka istaknutih umetnika fresko slikarstva. Posebna pažnja prilikom projektovanja je poklonjena osvetljenju. lusterima i kandelabrima koji su izrađeni od bronze ili mesinga sa divnim staklenim delovima. Slike se nalaze uglavnom po kabinetima, a skulpture su raspoređene po celom zdanju, uključujući i spoljašnjost. Sva ova dela su izrađivali decenijama najznačajniji autori sa teritorija koje je pokrivala Kraljevina Jugoslavija odnosno kasnije SFRJ, tako da Skupština predstavlja pravi muzej koji pokazuje istorijski, društveni i materijalni razvoj zemlje. Zbog svojih arhitektonskih, istorijskih, kulturnih i umetničkih vrednosti, Dom Narodne skupštine proglašen je za spomenik kulture 1984. godine.

Na platou ispred Skupštine poslednjih decenija održani su različiti skupovi, od koncerata i proslava Nove godine, preko svečanih ceremonija povodom promocije mladih oficira Vojske Srbije, pa do političkh skupova i demonstracija. Naznačajniji događaj koji se odigrao na ovom prostoru su demonstracije 5. oktobra 2000. godine, kada je narod u ogromnom broju izašao na ulice da brani svoju izbornu volju i spreči prekrajanje izbornih rezultata i krađu. Slobodan Milošević je nakon petooktobarskih demonstracija bio prinuđen da prizna rezultate izbora i povuče se sa funkcije koju je nezakonito želeo da prisvoji i uzurpira.

Danas se, čini se, istorija ponavlja. Višemesečni protesti Srbije protiv nasilja polazili su od Skupštine, a protekle nedelje građani su ponovo izašli na ovaj plato u pokušaju da odbrane svoje pravo da odlučuju o sudbini svog grada, ukazujući na neregularnosti, prevare i podmetanja koji su pratili poslednje izbore u našem gradu. Ostaje nada da će pobediti demokratski principi, a diktatura biti okončana.