Stare građevine predstavljaju srce i dušu Beograda, bogato nasleđe, istoriju i identitet grada. One su živi spomenici prošlosti, svedoci istorijskih događaja, promena i razvoja grada. Svaka od njih nosi priču o vremenima koja su prošla, o ljudima koji su gradili Beograd i o događajima koji su obeležili njegovu istoriju. U Beogradu vidite bogatstvo i raznolikost arhitektonskih stilova, od srednjovekovnih tvrđava do neoklasičnih zdanja, kuća u balkanskom stilu, sve do arhitekture modernog doba. Stare građevine čuvaju autentične stilove i tehnike gradnje koje su karakteristične za određeni period u istoriji arhitekture. One čine prepoznatljiv pejzaž Beograda; deo su urbanog prostora, definišu njegov identitet i čine ga prepoznatljivim i jedinstvenim. Bez tih građevina, Beograd bi izgubio deo svog šarma i autentičnosti.
Jedna od takvih starih lepotica je i Manakova kuća. Sagrađena pre gotovo 2 veka, 1830. godine, opstala je do danas, menjajući namenu, ali zadržavajući autentičnost i šarm. Podignuta je na obodu Savamale, zapravo na starom putu koji je povezivao Varoš-kapiju i Savamalu, na uglu današnjih ulica Gavrila Principa i Kraljevića Marka. Savamala je stara beogradska četvrt, jedno od najznačajnijih istorijskih područja Beograda, koje je tokom 19. veka doživljavalo velike promene i razvoj, budući da je njena lokacija bila izuzetno pogodna za trgovinu i transport robe. Jedna od najznačajnijih karakteristika Savamale u 19. veku bila je njena multikulturalnost i raznolikost stanovništva. Ovaj deo grada je bio dom različitih etničkih grupa, trgovaca, zanatlija i radnika koji su se naseljavali kako bi radili u industriji ili trgovini. Ta raznolikost je doprinela i stvaranju karakteristične atmosfere ovog dela Beograda.
O multikulturalnosti Savamale tog vremena svedoči i naziv kuće. Ime je dobila po Manaku Mihailoviću, cincarskom doseljeniku iz Makedonije, i zadržala ga je sve do danas. Postoji nekoliko legendi koje se vezuju za Manakovu kuću. Prema jednom predanju tu se nalazila pošta kneza Miloša Obrenovića, prema drugoj harem turskog age. Ono što zasigurno znamo to je da je svaki od tri novoa kuće imao drugačiju namenu. U podrumu je bio magacinski prostor, prizemlje je bilo rezervisano za privrednu delatnost, dok su se na spratu nalazile sobe za spavanje i gostinske odaje. U prizemlju su neko vreme poslovale kafana i pekara. Na najstarijoj fotografiji koja se čuva u Muzeju grada Beograda, tu vidimo kafanu, natpis sa imenom Arse Petrovića, ispred koje se nalaze stolovi postavljeni na trotoaru ulice. Proglašena je za spomenik kulture 1963. godine. Danas je depadans Etnografskog muzeja. Briga o etnografskoj spomen-zbirci poznatog srpskog slikara Hristifora Crnilovića i jednog od retkih istraživača i kolekcionara folklornog nasleđa poverena je Etnografskom muzeju u Beogradu 1968. godine, kada je tu otvorena stalna postavka „Narodne nošnje i nakit centralnobalkanskog područja iz XIX i prvih decenija XX veka“.
Smatra se da Manakova kuća čuva najveću etnografsku spomen-zbirku. Osim 2600 predmeta velike kulturne vrednosti, z birka obuhvata i 1617 negativ ploča objekata snimljenih na terenu, više od 22.000 listova rukopisne građe, priručnu biblioteku sa više od 700 knjiga i časopisa, kolekciju seoskih i gradskih nošnji i nakita, pokućstvo, posuđe, drvorezbarene rozete sa cvetnim motivima, ćilime, alat, muzičke instrumente, pribore za pušenje, crkvene predmete, numizmatiku (rimski novac, novci vizantijskog cara Justinijana, srpskog cara Uroša, novac iz turskog perioda), arheološki materijal, staroslovensko oružje, srednjovekovni nakit (naušnica iz okoline Ohrida iz 14. veka, srpsko srednjovekovno srebrno prstenje, pečatni prsten sa rimskog nalazišta kod Čaglavice na Kosovu), antičku srebrnu masku sa lokaliteta kod Ohrida… Kolekcija nošnji je takođe veoma bogata. Nošnje potiču sa područja južne Srbije, Kosova, Metohije i Makedonije. Posebnu vrednost ima nakit, a naročito nakit za glavu: dijademe, počelice, tepeluci, igle, minđuše, ukošnjaci, podbradnici. Značajan deo zbirke su i drvorezbareni delovi enterijera gradske arhitekture, pribor za tkanje, pisanje, pušenje, muzički instrumenti, posude od keramike, fajansa, drveta i metala.
U prizemlju Manakove kuće je galerijski prostor za povremene izložbe i različite programske aktivnosti inspirisane srpskom tradicionalnom kulturom: koncerti, predavanja, kursevi starih zanata, kreativne radionice, škola filigrana, tradicionalnog veza i zlatoveza, tradicionalne i umetničke keramike, mozaika, kaligrafije, ručnog tkanja… Više o ovim zanimljivim umetničkim radionicama možete pronaći na Fejsbuk stranici Manakove kuće, možda je neka baš za Vas.
https://www.facebook.com/manakovakuca1/?locale=sr_RS
O Manakovoj kući, ali i o drugim starim građevinama moramo naročito voditi računa. One su od suštinskog značaja za Beograd, kako zbog njihove istorijske, kulturne i arhitektonske vrednosti, tako i zbog uloge u oblikovanju identiteta i života grada. Mnoge stare građevine su pretvorene u kulturne centre, muzeje, galerije i druge društvene prostore koji služe kao mesta okupljanja. Oni doprinose živosti i dinamičnosti gradskog života, pružajući prostor za kulturne događaje, izložbe, koncerte i druge aktivnosti. Njihovo očuvanje i negovanje predstavlja važan zadatak kako bi se sačuvao duh prošlosti i omogućilo budućim generacijama da uživaju u blagodetima bogate kulturne baštine Beograda.